Verslag Collectief-Inclusief 3: Grenzeloos Ontmoeten 5 maart 2009

Donderdag 5 maart was het zover. Vanuit heel Nederland kwamen de deelnemers naar Ede om de internationaal getinte conferentie Collectief-Inclusief 3: Grenzeloos Ontmoeten bij te wonen. De dag begon met de trailer van de documentaire ‘Including Samuel’, een aanrader voor iedereen (zie klik hier)! Het internationale karakter van de dag werd bij de inleiding door Cor Meijer meteen al duidelijk. Hij hield zijn verhaal in het Nederlands, met de powerpoint in het Engels erbij, om onze buitenlandse gasten uit 8 Europese landen ook een indruk van het verhaal te laten krijgen. Nederland schaart 4 tot 6% van haar leerlingen onder de leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. Hiervan wordt nog meer dan 4% in het SO onderwezen.

In vergelijking met andere Europese landen verdient dit in het licht van inclusie geen schoonheidsprijs. Cor Meijer schetste voorts wat internationaal de succesfactoren voor goede inclusieve praktijken blijken te zijn (zie voor de ppt presentatie: klik hier). Na zijn inleiding verdeelden de deelnemers zich over de 8 landen die aanwezig waren: Engeland, Noorwegen, Zweden, Finland, Tsjechië, Vlaanderen, IJsland en Oostenrijk. Ieder van hen beschreef in het kort hun huidige onderwijssysteem, de wetgeving t.a.v. inclusief onderwijs en hun huidige praktijk m.b.t. inclusie. De studenten uit Nederland die dit land hebben bezocht vertelden vervolgens hun ervaringen, en wat ze meegenomen hadden naar hun eigen praktijk.

Dan volgde een ronde waarin er van gedachten gewisseld werd met de zaal. Na de lunch hield Christine Lloyd haar lezing in het Engels. Ze hield een pleidooi het gat tussen theorie en praktijk van inclusief onderwijs te overbruggen door meer duidelijkheid te scheppen rondom het begrip inclusief onderwijs, tegenstrijdige politieke maatregelen te stoppen, leerkrachten beter toe te rusten voor hun taak om onderwijs te kunnen geven aan een grote diversiteit aan leerlingen, waarbij ze niet het idee moeten krijgen er alleen voor te staan. Er moet vooral niet gedaan worden of het zomaar kan: inclusief onderwijs heeft een flinke impact; het vraagt om een systeemverandering. In de tweede workshopronde gingen de deelnemers naar een 2e land om daar hun verhaal te horen.

De powerpoints van de landen staan bijna allemaal op de website. We hopen dit binnenkort compleet te hebben (klik hier). Uit de evaluatie van de dag blijkt dat de lezing van Christine Lloyd zeer hoog gewaardeerd werd. Ook het verhaal van Cor Meijer viel in goede aarde (zie voor hun powerpoints: klik hier). Bij de workshops sprongen die van Engeland en Tsjechië er in positieve zin uit. Bij Finland was de verstaanbaarheid van het ‘Finse Engels’ een probleem.

De koppeling van buitenlandse gasten met studenten die het betreffende land bezochten werd ook hoog gewaardeerd. De organisatoren voelen zich gesterkt door de positieve evaluatie om ook voor het volgend jaar weer ‘iets’ te gaan doen met Collectief-Inclusief! Aan het eind van dit schooljaar geven we een boekje uit met bijdragen van al onze buitenlandse gasten, en van Cor Meijer, Christine Lloyd, Geert van de Hoven (collectief-inclusief 1), Len Barton (collectief-inclusief 2) en Hans Schuman. De deelnemers van de afgelopen conferentie krijgen dat alsnog thuis gestuurd. Het boekje zal voor anderen ook via de website te bestellen zijn.

De dag na de conferentie, vrijdag 6 maart, had het collectief een ‘Masterclass’ georganiseerd in Slot Zeist. Alle buitenlandse gasten, Christine Lloyd en opleiders vanuit de initiële lerarenopleidingen (ochtend) en masteropleidingen (middag) schoven aan om elkaar te bevragen en met elkaar te discussiëren over welke (andere) competenties leraren moeten beschikken om inclusief te kunnen onderwijzen.

Met als doel het adviseren van de opleidingen om het verwerven van deze competenties in het curriculum van de opleidingen tot leraar te implementeren. Op deze dag werd in elk geval duidelijk dat de attitude en reflectievermogen van de student van cruciaal belang is: het begint met open staan voor de diversiteit van de leerlingen, en met open staan voor verandering! Dat is iets waar de opleidingen in elk geval expliciet aandacht aan zullen moeten besteden.